Selcanın Memleketi ve Evez Zeynallı ( Bir Başarının Öyküsü)
Bülent Gürçam Yazdı
Sevgili okurlar, ben Evez Zeynallı’yı basından tanırım. Herhalde o da benim adımı duymuştur, ama belki de bir yerde yüz yüze de görüşmüşüzdür; malum, ülke ufak ve hemen hemen herkes birbirini tanır…
Ben burada Evez Zeynallı’yı anlatmaktan ziyade (onu zaten tanıyan tanır), onun birkaç gündür Azerbaycan’ın önemli eğitim merkezi olan İlimler Akademisi’nin önündeki parkta bir masa kurup kendi kitaplarını satması meselesine değinmek istiyorum…
Aslında bu aksiyonu, aynı üniversitenin önündeki parkta yine kendi kitaplarını satan Keramet Büyükçöl başlatmıştı. Daha sonra Evez Zeynallı da bu aksiyonu başlattı. Ben sosyal medyayı çok fazla kullandığımdan, olayın ilk gününü de çok iyi hatırlıyorum: çok cılız bir masa, birkaç kitap ve oradan geçenlerin meraklı bakışları…
Burada bir parantez açmakta yarar var; Keramet Büyükçöl de, takip ettiğim kadarıyla böyle başlamıştı. Sonraları kullanılmış bir minibüs alıp onu kitap mağazasına çevirdi ve hatta başka bölgelerde yeni minibüsler almayı planlamaya başladı!
Evez Zeynallı bir kötü hastalıkla mücadele ediyor. Bu bizim gibi ülkelerin kaderi… Türkiye’de de bir hasta, ya da amansız bir hastalığa yakalanmış ufacık bir çocuk, tedavi için halktan yardım toplar…
Siz bunu gelişmiş ülkelerde göremezsiniz ya da nadiren rastlanır. En ufak bir durumda sosyal hizmet devreye girer ve o konuyu mümkün olduğunca çözer. Ama bu bizim gibi ülkelerde maalesef şimdilik mümkün değil…
Neyse, konumuza dönelim. Çünkü ben, bir diaspora temsilcisi gibi, ömrümün yarım asrını bu hizmete adamış biri olarak bu konuyu yazmayı kendime görev bildim ve yazıyorum.
Evez Zeynallı’ya gösterilen ilgi ve alaka çok yüksek boyutlara ulaştı. Kendisi de buna hayret ettiğini dile getirdi ve böyle bir ilgiyi beklemediğini açıkladı.
Peki, hakikaten bu ilgi neden?
Ben tamamını takip ettiğim için, bu aksiyonun nasıl bu şekli aldığını kendi düşüncelerimle anlatmaya çalışacağım.
Dedim ya, ben Azerbaycan Türküyüm. Ancak Azerbaycan’da dünyaya gelip orada büyümesem de, hayatımın yarım asrını bu davaya adamış ve Azerbaycan’la çok yakın ilişkisi olan biri olarak sanırım bunları yazmaya hakkım var…
Evez Zeynallı’nın bu aksiyonu aslında Azerbaycan halkının kendisiyle yüzleşmesi sürecidir. Yani halk bir anda nerede olduğunu, nelerle yüzleşebileceğini, çok geç olmadan nasıl birleşmesi gerektiğini ve hakikatin açık yüzünü bu aksiyonla gördü. Her an herkesin başına ne gelebileceğini ve sonucun ne olacağını fark etti…
Aslında sokakta kitap satmak ya da bir sanatın sokakta icra edilmesi yadırganacak bir durum değildir. İlkel bir davranış hiç değildir, utanılacak bir şey de değildir ve kesinlikle olmamalıdır…
En gelişmiş ülkelerde, özellikle Avrupa’da, en önemli meydanlara ya da ziyaret edilmesi gereken yerlere giderseniz, onlarca sanatçının kendi sanatını icra ettiğini görürsünüz. Ressamlar, sanat insanları kendi el ve fikir hünerlerini bu meydanlarda sergiler. (Örnek verirsek Paris Eiffel Kulesi, İtalya Pisa Kulesi vs…)
Ama Evez Zeynallı’nın aksiyonu biraz farklı ve düşündürücü. Üstelik düşündürücü olduğu kadar, orada sattığı kitabın adı da bir o kadar manidar…
“Selcanın Memleketi”
Ben şu an Azerbaycan’da değilim. Orada olsaydım mutlaka gider, o kitabı alır ve okurdum. Zaten bir şeyi tam anlamadan yazmak benim tarzım değil…
Teknoloji o kadar gelişti ki, Evez Zeynallı’nın kitabını oraya gitmeden ve kitabı görmeden okuma imkânı var. Ben de öyle yaptım. Yapay zekâya sordum ve içeriğini derlemesini istedim; o da sağ olsun yaptı.
Anladığım kadarıyla Selcan, Evez Zeynallı’nın kızı mı, ve Evez bu kitapta Selcan karakterinde yaşanan bir hikâyeden yola çıkmış…
Kitap; vefa, insan ilişkileri ve insanın kendi vatanından beklentileri üzerine kurulu…
Yani özetlersek:
“Toprak, aidiyet, kimlik ve geçmişle bağ…”
Bence Evez Zeynallı bunu başardı. Uyuyan bir halkın en az bir kısmını uyandırdı. Hatta belki şunu da söylemek mümkün:
Evez Zeynallı, Mirze Elekber Sabir’in
“Ses salma, yatanlar ayılar, qoy hele yatsın,
yatmışları razı deyilem kimse oyatsın”
sözünü çürüttü.
Yani artık o sözü tarihe gömebiliriz…